Trashëgimia Fotografike e Filmit Kosovar

Arkiva e Ruzhdi Domit

Një muze virtual i fotografisë që ndaloi kohën — kuadre nga xhirimet e filmave më ikonikë të Kosovës, të kapura përmes syrit të një mjeshtri të kamerës.

7200+ Fotografi historike 200+ Shirita filmikë 35mm 1974 → Mbi katër dekada
Kuadër nga «Era dhe Lisi» (1979)
Zbrit
01 — Mjeshtri pas kamerës

Njeriu që i fali kamerës syrin e shqiponjës

Portret Ruzhdi Domi, mjeshtër i kamerës
Ruzhdi Domi · Mjeshtër i kamerës
Kuadër nga «Era dhe Lisi» (1979), shkrepur nga Ruzhdi Domi
Një kuadër i shkrepur nga ai · «Era dhe Lisi» (1979)

Ruzhdi Domi

Mjeshtër i Kamerës · Gjakovë

Ruzhdi Domi është një emblemë e kamerës në Kosovë. Një ndër kameramanët e parë të vendit, ai i ka shërbyer këtij misioni fisnik për më shumë se katër dekada me radhë — që nga viti 1974. Përmes objektivit të tij kanë parë miliona njerëz: reportazhe e lajme, drama muzikore e transmetime, ngjarje që sot rrojnë vetëm falë kamerës së tij.

I lindur dhe i rritur me dy dashuri — muzikën dhe kamerën — Ruzhdiu ka qenë gjithmonë ithtar i thyerjes së shablloneve. «Asnjëherë nuk ka xhiruar në një pozicion», kujtojnë kolegët; ai luante me kamerën, duke i ikur monotonisë në çdo kuadër. Ka dokumentuar Lojërat Olimpike Dimërore të Sarajevës (1984), manifestimin «Miss Gjakova» (1995) dhe rapsodët e mëdhenj popullorë.

«Fotografia nuk ka zë, por flet.»

Përveçse mjeshtër i kamerës, ai është edhe skenarist e krijues — autor i librit «70 vjet — 7 skenarë» (Gjakovë, 2017), ku e folmja e pasur e Gjakovës gërshetohet me humor e satirë. Dhuntia për artin vazhdon ndër breza: e bija, Fiorda Domi-Lokaj, montazhiere e Radiotelevizionit të Kosovës, dhe nipi, Odise Lokaj.

Radiotelevizioni i Kosovës Kosovafilm Skenarist · «70 vjet — 7 skenarë» Njeri i Kulturës
«Vetëm liria ka me qenë pasuria më e madhe e një populli.»
— Ruzhdi Domi
«Era dhe Lisi» (1979)
02 — Projekti

Digjitalizimi i një trashëgimie në rrezik

Një arkiv unik fotografik nga historia e filmit kosovar — i ruajtur, i restauruar dhe i hapur për publikun përmes këtij muzeu virtual.

Arkiva përmban mbi 200 shirita filmikë 35mm me rreth 7200 fotografi të papublikuara më parë, të realizuara gjatë xhirimeve të filmave më të njohur në vend që nga vitet '70 e deri sot — duke përfshirë figurat më ikonike të kinemasë kosovare.

Materiali gjendet në formë fizike, në shirita të ndjeshëm ndaj kohës dhe kushteve klimatike, në rrezik dëmtimi e humbjeje të përhershme. Prandaj është urgjente digjitalizimi dhe ruajtja përmes proceseve profesionale të skanimit, pastrimit dhe restaurimit dixhital.

Në fund, një muze virtual ekspozon fotografitë më të rëndësishme — të përzgjedhura sipas vlerës historike, artistike dhe dokumentuese — i qasshëm lirshëm për publikun, studiuesit, studentët dhe artistët.

7200+
Fotografi për digjitalizim
200+
Shirita filmikë 35mm
100
Foto në ekspozitën virtuale
4
Muaj implementimi
01
Inventarizim & selektimKontroll fizik dhe kategorizim i 200+ shiritave 35mm
02
Skanim profesionalDigjitalizim manual në rezolucion të lartë
03
Restaurim dixhitalPastrim dhe korrigjim i dëmtimeve të filmit
04
Muzeu virtualKurim, publikim dhe qasje e hapur për publikun
03 — Koleksionet

Kuadre nga xhirimet

Fotografi skenike dhe çaste pas kamerës nga disa prej produksioneve më të njohura kosovare. Kliko mbi çdo fotografi për ta parë në madhësi të plotë.

«Fotografia e ndal kohën, e shton kujtesën, regjistron ngjarje, shpalos vite.»
Pas kamerës · Shtëpia e Tahir Bakallit, Gjakovë
«Dasma e Selim Agës» (1993)
04 — Figurat ikonike

Emrat që rrojnë në këto kuadre

Arkiva e Ruzhdi Domit ruan pamje nga puna e disa prej personaliteteve më të mëdha të kinematografisë kosovare.

Trashëgimi për brezat

Kujtesa kulturore e Kosovës, e ruajtur dritë pas drite.

Ky muze virtual mbetet i hapur dhe i lirë për publikun e gjerë, studiuesit dhe artistët — një burim referues për historinë vizuale të filmit kosovar.